วิทยาการคำนวณ ป.4

โปรแกรมเปรียบเทียบอายุ

Coding with Music

https://studio.code.org/th/courses/coding-with-music-2025/units/1/lessons/1/levels/2

Mini-project นักวิ่งวิบาก กระโดดหลบสิ่งกีดขวาง

https://scratch.mit.edu/projects/1362355957

เคล็ดลับการสร้างเกม นักวิ่งวิบาก กระโดดหลบสิ่งกีดขวาง

1. ภาพลวงตา (Illusion of Movement)

ความลับในเกมนี้ ตัวละครของเราไม่ได้วิ่งไปข้างหน้าเลย เขายืนอยู่กับที่แล้วสลับขาไปมาต่างหาก
วิธีทำ เราใช้คำสั่งสั่งให้สิ่งกีดขวางพุ่งเข้ามาหาแทน ทำให้สายตาของเราถูกหลอกและมองเห็นเหมือนตัวละครกำลังวิ่งอยู่จริงๆ

2. กระโดดด้วยการกำหนดค่าแกน Y (Y-Axis)

จำไว้เสมอว่า แกน Y คือ แนวตั้ง (ขึ้น-ลง)
อยากให้ตัวละคร กระโดดลอยขึ้นฟ้า ➡ ต้องใช้ตัวเลข บวก เช่น Change y by 10
อยากให้ตัวละคร ตกลงมาที่พื้น ➡ ต้องใช้ตัวเลข ติดลบ เช่น Change y by -10

3. ปรับความเร็ว สั่งได้ด้วย Glide

บล็อก Glide ... secs คือ การสั่งให้สิ่งกีดขวางพุ่งมาหาเรา
ถ้าอยากให้หินพุ่งมา ช้าๆ ➡ ให้ใส่เวลา เยอะๆ เช่น 2 หรือ 3 วินาที
ถ้าอยากให้หินพุ่งมา เร็วปรู๊ดปร๊าด! ➡ ให้ใส่เวลา น้อยๆ เช่น 1 หรือ 0.5 วินาที

4. กฎการชน (Touching)

เมื่อตัวละครวิ่งไปชนสิ่งกีดขวาง เราจะใช้บล็อกเงื่อนไข If touching... (ถ้าสัมผัสโดน…) แล้วตามด้วยคำสั่ง Stop all เพื่อหยุดทุกอย่าง และทำให้ออกมาเป็น Game Over นั่นเอง

ใบกิจกรรมที่ 6.1 ค้นหาความลับของเกมนักวิ่ง

ใบกิจกรรมที่ 6.2 สร้างสนามวิบาก (Adventure Obstacle Run)

คำชี้แจง ให้นักเรียนเปิดโปรแกรม Scratch และประกอบบล็อกคำสั่งตามขั้นตอนต่อไปนี้

Step 1 เตรียมฉาก ตัวละคร และสร้างตัวแปรคะแนน

นำฉาก (Backdrop) ที่มีพื้นดินมา 1 ฉาก เช่น ฉาก Blue Sky
เลือกตัวละคร 2 ตัว
1. นักวิ่ง (Avery Walking)
1. สิ่งกีดขวาง (Rocks)
ไปที่หมวด Variables (สีส้มเข้ม) คลิก Make a Variable แล้วสร้างตัวแปรชื่อว่า คะแนน

Step 2 โค้ดของนักวิ่ง (ตั้งค่าเริ่มต้นและสลับท่าวิ่ง)

คลิกที่ตัวละคร Avery Walking แล้วประกอบบล็อกคำสั่ง ดังนี้

[When Green Flag Clicked] (หมวด Events)
[Set [คะแนน] to 0] (หมวด Variables) ➡ เซ็ตคะแนนเป็น 0 เมื่อเริ่มเกม
[Go to x: -158 y: -72] (หมวด Motion) ➡ กำหนดจุดยืนเริ่มต้น
[Forever] (หมวด Control)
- [Next costume] (หมวด Looks) ➡ สลับท่าทางให้ดูเหมือนกำลังวิ่ง
- [Wait 0.1 seconds] (หมวด Control) ➡ หน่วงเวลาไม่ให้วิ่งเร็วเกินไป

Step 3 โค้ดของนักวิ่ง (กระโดดด้วย Spacebar)

ที่ตัวละคร Avery Walking ให้สร้างชุดคำสั่งใหม่เพิ่มอีก

[When [space] key pressed] (หมวด Events)
[Repeat 10] (หมวด Control)
- [Change y by 10] (หมวด Motion) ➡ กระโดดขึ้น
[Repeat 10] (หมวด Control)
- [Change y by -10] (หมวด Motion) ➡ ตกลงมาที่พื้น

Step 4 โค้ดของสิ่งกีดขวาง

คลิกที่ตัวละคร Rocks เราจะแบ่งโค้ดเป็น 2 ชุด ดังนี้

ชุดที่ 1 สั่งให้ก้อนหินพุ่งมาหาและเพิ่มคะแนน

[When Green Flag Clicked] (หมวด Events)
[Forever] (หมวด Control)
- [Go to x: 240 y: -140] (หมวด Motion) ➡ ไปรอที่ขอบจอด้านขวา
- [Glide 2 secs to x: -240 y: -140] (หมวด Motion) ➡ พุ่งไปที่ขอบจอด้านซ้าย
- [Change [คะแนน] by 1] (หมวด Variables) ➡ ถ้าหลบพ้นจนหินทะลุขอบซ้ายไปได้ จะได้ 1 คะแนน

ชุดที่ 2 สั่งให้ตรวจสอบการชนนักวิ่ง

[When Green Flag Clicked] (หมวด Events)
[Forever] (หมวด Control)
- [If <touching [Avery Walking]> then] (หมวด Control และ Sensing)
  - [Stop [all]] (หมวด Control) ➡ ถ้าชนนักวิ่ง เกมจะหยุดทันที!

ใบกิจกรรมที่ 6.3 ภารกิจท้าทาย (Extension Tasks)

คำชี้แจง นักเรียนที่ทำเกมพื้นฐานเสร็จแล้ว ให้เลือกทำภารกิจเพื่ออัปเกรดเกมของตนเอง

ภารกิจที่ 1 เพิ่มเสียง
- โจทย์ ทำให้นักวิ่งมีเสียง Boing เวลาเรากดปุ่ม Spacebar กระโดด
- คำใบ้ ไปที่แท็บ Sound แล้วหาบล็อก Start sound... นำไปต่อใต้ปุ่ม Spacebar
ภารกิจที่ 2 เพิ่มความเร็ว
- โจทย์ สิ่งกีดขวางเคลื่อนที่ช้าเกินไป ทำให้มันพุ่งเข้ามาหาเราเร็วขึ้นกว่าเดิม
- คำใบ้ ไปที่โค้ดของสิ่งกีดขวาง สังเกตบล็อก Glide 2 secs... ถ้าเปลี่ยนตัวเลขให้น้อยลงจะเกิดอะไรขึ้น?

การจัดการข้อมูลสารสนเทศ (Data & Information)

1. การประมวลผลข้อมูล (Data Processing) 🧩

“เปลี่ยนข้อมูลที่ยุ่งเหยิง ให้เป็นระเบียบ”

สมมติว่าห้องนอนของเรารกมาก มีทั้งหนังสือ ของเล่น และเสื้อผ้ากองรวมกัน “การประมวลผล” ก็เหมือนการจัดห้องให้เรียบร้อยครับ เราทำได้ 3 วิธีง่ายๆ คือ:

การเปรียบเทียบ (Comparing): เอาของ 2 สิ่งมาเทียบกัน
- เช่น: ราคาดินสอแท่งไหนถูกกว่า? / เพื่อนคนไหนสูงกว่า?
การเรียงลำดับ (Ordering): จัดแถวใหม่ให้นับง่าย
- เช่น: เรียงคะแนนสอบจากมากไปน้อย / เรียงส่วนสูงจากเตี้ยไปสูง
การจัดกลุ่ม (Grouping): แยกประเภทพวกเดียวกันไว้ด้วยกัน
- เช่น: แยก “ขยะรีไซเคิล” กับ “ขยะเปียก” / แยก “เสื้อ” กับ “กางเกง”

💡 จำง่ายๆ: การประมวลผล คือการทำให้เราดูข้อมูลแล้ว “ไม่งง” นั่นเอง

2. การวิเคราะห์และสร้างทางเลือก (Analysis & Decision) 🤔

“คิดก่อนเลือก เพื่อสิ่งที่ดีที่สุด”

เมื่อเรามีข้อมูลแล้ว เราต้องรู้จักเลือกครับ ไม่ใช่เลือกมั่วๆ นะ แต่ต้องมีเหตุผล!

วิธีคิดแบบเป็นขั้นตอน

เป้าหมาย: เราอยากได้อะไร? (เช่น อยากกินขนมที่อร่อยแต่ราคาไม่แพง)
เงื่อนไข: ข้อห้ามคืออะไร? (เช่น มีเงินแค่ 20 บาท)
พิจารณา: ดูทางเลือกที่มี แล้วตัดอันที่ “ไม่ใช่” ออก
ตัดสินใจ: เลือกอันที่ดีที่สุด!

ตัวอย่าง: จะซื้อไอศกรีมยี่ห้อไหนดี? (มีเงิน 20 บาท)

🍦 ยี่ห้อ A: ราคา 30 บาท (❌ ตัดทิ้ง เพราะเงินไม่พอ)
🍧 ยี่ห้อ B: ราคา 15 บาท รสกาแฟ (❌ ตัดทิ้ง เพราะเราไม่กินกาแฟ)
🍨 ยี่ห้อ C: ราคา 10 บาท รสช็อกโกแลต (✅ เลือกอันนี้! เงินพอและรสชาติที่ชอบ)

3. การนำเสนอข้อมูล (Presentation) 📊

“เล่าเรื่องยากๆ ให้เข้าใจง่ายนิดเดียว”

เมื่อเราคิดเสร็จแล้ว เราต้องบอกต่อให้เพื่อนหรือคุณครูเข้าใจ วิธีที่ฮิตที่สุดสำหรับ ป.4 คือ “แผนภูมิแท่ง” ครับ

ทำไมต้องใช้แผนภูมิแท่ง?
- เพราะมันดูง่ายกว่าตัวหนังสือเยอะเลย!
- แท่งไหนสูง = มาก
- แท่งไหนเตี้ย = น้อย

ตัวอย่าง: ถ้าเราเขียนว่า “ส้ม 5 คน, กล้วย 2 คน, มะม่วง 8 คน” เพื่อนอาจจะขี้เกียจอ่าน แต่ถ้าวาดเป็นแท่ง เพื่อนจะเห็นทันทีว่า มะม่วง แท่งสูงที่สุด (ชนะเลิศ!)

สไลด์สอน การจัดการข้อมูลสารสนเทศ

https://gamma.app/docs/4-v8wlrmsz41h7t94

ใบกิจกรรม นักจัดการข้อมูลตัวจิ๋ว (Data Manager)

ป.4 นักจัดการข้อมูลตัวจิ๋ว (Data Manager)ดาวน์โหลด

สูตร Excel พื้นฐาน (+ , -)

https://gemini.google.com/share/f8d22477eef2

สอบปลายภาค 2/2568

https://kujj.my.canva.site/c2e7s1727826pkn8